Tydzień pod ziemią #3: szkody w Gierałtowicach, wstrząsy na Śląsku, pożyczka JSW

Tydzień pod ziemią · #3 · 9.11–15.11.2026

Szkody od trzech kopalń omawiane przy urzędzie górniczym w Gierałtowicach, siedem słabych wstrząsów – od Rydułtów przez Zabrze po rejon Libiąża, miliardowa pożyczka dla JSW, Ruda Śląska i bytomskie Miechowice. Najważniejsze sprawy górnicze minionego tygodnia – sprawdzone u źródła, z myślą o właścicielach domów.

Czas czytania: ok. 5 min · Fakty ze źródeł urzędowych, katalogu sejsmicznego i mediów, nasze oceny oznaczamy jako „Nasz komentarz”.

Mapa tygodnia 9–15.11.2026 – wstrząsy w rejonie Libiąża, Gierałtowic, Zabrza, Katowic i Rydułtów oraz Gierałtowice, Jastrzębie-Zdrój, Ruda Śląska-Halemba i Bytom-Miechowice
Mapa tygodnia. Drogi © OpenStreetMap contributors, wstrząsy: katalog EMSC.
Urząd górniczy · 5.11 · Gierałtowice

Gierałtowice: szkody od trzech kopalń na posiedzeniu przy urzędzie górniczym

5 listopada w Ornontowicach odbyło się 60. posiedzenie zespołu porozumiewawczego ds. koordynacji eksploatacji pod terenami gminy Gierałtowice (komunikat WUG z 9 listopada). Udział wzięli m.in. przedstawiciele WUG i OUG w Rybniku, gminy, Wód Polskich, SRK S.A., JSW S.A. i PGG S.A. oraz trzech kopalń.

Według komunikatu omówiono:

  • wpływ eksploatacji na powierzchnię – wójt przedstawił szkody górnicze ujawnione w II i III kwartale 2026 r., wynikające z działalności kopalń Budryk, Knurów-Szczygłowice i Sośnica;
  • eksploatację projektowaną na IV kwartał 2026 r. i I kwartał 2027 r.;
  • bieżący zakres usuwania szkód górniczych;
  • stan likwidacji KWK „Makoszowy” – ze szczególnym uwzględnieniem działań naprawczych w granicach gminy.
Gierałtowice na mapie – posiedzenie zespołu przy OUG w Rybniku o szkodach górniczych, 5.11.2026
Gierałtowice. Mapa © OpenStreetMap contributors.

Nasz komentarz

Komunikat nie podaje liczby szkód, ale jedno zdanie mówi wiele: pod jedną gminą działają jednocześnie trzy kopalnie dwóch spółek, a obok trwa likwidacja czwartej. Dla właściciela domu ważne jest ustalenie, czyja eksploatacja wpłynęła na budynek. Plany na kolejne kwartały pokazują, że wpływy będą trwać. Historię i prognozy dla gminy opisujemy w artykule Wpływy eksploatacji górniczej na gminę Gierałtowice.

Wstrząsy tygodnia · 9–15.11

Siedem słabych wstrząsów – od Rydułtów po rejon Libiąża

7wstrząsów w regionie w katalogu EMSC (9–15.11)
M 2,3najsilniejszy – rejon Libiąża
9.11, godz. 15:12
0wstrząsów o magnitudzie 2,5 lub wyższej

Godziny w czasie polskim, rejony wg współrzędnych epicentrów.

RejonData, godzina i magnituda
Rejon Libiąża9.11, 15:12 – M 2,3
12.11, 20:12 – M 2,0
Gierałtowice / Zabrze12.11, 08:44 – M 2,0 (na wschód od Gierałtowic)
15.11, 14:52 – M 2,2 (Zabrze)
Katowice (rejon Ligoty)9.11, 21:56 – M 1,9
12.11, 10:36 – M 2,1
Rydułtowy11.11, 10:45 – M 2,2

Magnitudy pochodzą z automatycznego katalogu EMSC (część zgłosiły Instytut Geofizyki PAN i Państwowy Instytut Geologiczny) i mogą się różnić od wartości podawanych przez GIG i Górnośląską Regionalną Sieć Sejsmologiczną. Katalog nie wskazuje, z którą eksploatacją wiążą się wstrząsy.

Rejon Libiąża – wstrząsy M 2,3 i M 2,0, 9 i 12.11.2026
Rejon Zabrza i Gierałtowic – wstrząsy M 2,0 i M 2,2, 12 i 15.11.2026

Rejony wstrząsów. Dane: EMSC, mapy © OpenStreetMap contributors.

Nasz komentarz

Tydzień był spokojniejszy niż poprzedni (wtedy 12 wstrząsów, najsilniejszy M 2,5), ale mapa się powtarza: rejon Libiąża, okolice Gliwic i Gierałtowic, Rydułtowy. Wstrząs z 12.11 wystąpił w gminie, której szkody omawiał tydzień wcześniej urząd górniczy. Nową rysę po którejś z tych dat warto sfotografować z datą. Jak eksploatacja wywołuje wstrząsy, wyjaśniamy w artykule Działalność kopalni a wstrząsy górotworu.

Spółki · 9.11 · Jastrzębie-Zdrój

JSW pożycza do 1,066 mld zł z Agencji Rozwoju Przemysłu

9 listopada Jastrzębska Spółka Węglowa podpisała z ARP umowę pożyczki do 1,066 mld zł. Pożyczka będzie wypłacana w transzach, a uruchomienie kolejnych uzależniono m.in. od realizacji działań naprawczych.

Według komunikatu JSW pieniądze w pierwszej kolejności rozliczą 400 mln zł zaliczki (z odsetkami) otrzymanej w związku z planowaną sprzedażą Jastrzębskich Zakładów Remontowych i Przedsiębiorstwa Budowy Szybów – pożyczka zastępuje tę transakcję. Reszta ma finansować Program Naprawczy Grupy, zwłaszcza redukcję kosztów. Finansowanie obowiązuje do 30 czerwca 2038 r., z karencją w spłacie kapitału do 30 czerwca 2029 r.; oprocentowanie oparto na WIBOR 3M powiększonym o marżę.

Jastrzębie-Zdrój na mapie – siedziba JSW, pożyczka z ARP do 1,066 mld zł
Jastrzębie-Zdrój. Mapa © OpenStreetMap contributors.

Nasz komentarz

To wiadomość finansowa, a nie decyzja o wydobyciu. Dotyczy jednak spółki, do której należą m.in. kopalnie Budryk i Knurów-Szczygłowice – te same, które wymieniono przy szkodach w Gierałtowicach. Kłopoty finansowe przedsiębiorcy górniczego nie zwalniają go z obowiązku naprawienia szkód. O specyfice regionu piszemy w artykule Szkody górnicze w Jastrzębiu-Zdroju: jak rozpoznać zagrożenie i kto ponosi odpowiedzialność.

Kopalnie · 15.11 · Ruda Śląska

Ruda Śląska: po silnych wstrząsach kopalnia lokalizuje górników co do dwóch metrów

Jak opisał portal nettg.pl (Trybuna Górnicza), w KWK Ruda – przy ścianie 2. w partii K pokładu 410, w dawnym ruchu Halemba – w 2025 r. wystąpiły cztery silne wstrząsy ze skutkami w wyrobisku przyścianowym. Drugi z nich miał energię rzędu 107 J. Nikt nie odniósł poważniejszych obrażeń, a zniszczony chodnik odbudowano w nieco ponad dwa miesiące.

Kopalnia wprowadziła limity liczby pracowników w rejonie ściany oraz system PORTAS: tagi RFID w lampach lub noszone na szyi i węzły radiowe w wyrobiskach pozwalają lokalizować ludzi w strefach zagrożenia z dokładnością do ok. 2 m.

Ruda Śląska-Halemba na mapie – KWK Ruda, system PORTAS po silnych wstrząsach
Ruda Śląska – Halemba. Mapa © OpenStreetMap contributors.

Nasz komentarz

Artykuł dotyczy bezpieczeństwa pod ziemią i nie mówi o skutkach na powierzchni. Potwierdza jednak, że w rejonie Halemby występują silne wstrząsy górotworu. Mieszkańcom Rudy Śląskiej polecamy artykuł Szkody górnicze w Rudzie Śląskiej: dziedzictwo przemysłu i trwałe wyzwania dla mieszkańców.

Historia i kontekst · 13.11 · Bytom

„Zielone na czarnym”: jak górnictwo zbudowało i zniszczyło Miechowice

Redakcja Ślązaga opublikowała film dokumentalny o bytomskiej dzielnicy Miechowice. Spod niej kopalnie „Miechowice”, a później „Bobrek” wydobyły ponad 86 mln ton węgla. Skutkiem były pękanie, przechylanie i rozbiórki zabytkowych budynków – zniknęły m.in. familoki, amfiteatr i stary ratusz – oraz niecki osiadań głębokie na kilkanaście metrów. Od zamknięcia kopalń teren stopniowo się stabilizuje.

Bytom-Miechowice na mapie – film „Zielone na czarnym” o skutkach górnictwa
Bytom – Miechowice. Mapa © OpenStreetMap contributors.

Nasz komentarz

Miechowice pokazują skalę szkód po dziesięcioleciach wydobycia – i to, dlaczego pytanie „kto dziś odpowiada?” wciąż wraca w Bytomiu. Odpowiadamy na nie w artykule Kto jest odpowiedzialny za szkody górnicze, jeżeli kopalnia została zlikwidowana?

Porada tygodnia

Jak sprawdzić, co kopalnia planuje pod Państwa okolicą?

  1. Czy dom leży na terenie górniczym?Granice obszarów i terenów górniczych pokazuje system MIDAS Państwowego Instytutu Geologicznego (midas.pgi.gov.pl). Informację można też uzyskać w urzędzie gminy.
  2. Komunikaty urzędów górniczychWUG publikuje na gov.pl relacje z posiedzeń zespołów przy okręgowych urzędach górniczych – jak to z Gierałtowic, z planami eksploatacji na kolejne kwartały.
  3. Pytanie w gminieGmina uczestniczy w tych zespołach i przedstawia na nich zgłoszone szkody. Warto zapytać, czy pod Państwa ulicą planowana jest eksploatacja i kiedy.
  4. Dokumentacja przed wpływamiZdjęcia elewacji, narożników, posadzek i ogrodzenia z datą – zrobione, zanim pojawią się wpływy – to najlepszy punkt odniesienia.

Więcej: Jak sprawdzić, czy grożą nam szkody górnicze? · Mają Państwo pytania o swój dom? Zapraszamy do formularza albo pod numer 32 321 65 37 – pierwsza ocena jest bezpłatna.

„Tydzień pod ziemią” ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.

Źródła (5)
  • WUG, „OUG w Rybniku: szkody górnicze w Gierałtowicach tematem obrad zespołu porozumiewawczego” (9.11.2026): gov.pl
  • EMSC, katalog wstrząsów (zapytanie FDSN dla regionu, 9–15.11.2026, dostęp 16.11.2026): seismicportal.eu
  • JSW, „JSW podpisała umowę pożyczki z ARP na kwotę do 1,066 mld zł” (9.11.2026): jsw.pl
  • netTG.pl, „System PORTAS w kopalni Ruda już zdał egzamin” (15.11.2026): nettg.pl
  • Ślązag, „Zielone na czarnym. Jak górnictwo zbudowało i zniszczyło Miechowice” (13.11.2026): slazag.pl
Najnowszy film

„Mam krzywy dom” to za mało. Czym mierzymy szkody górnicze?

W najnowszym odcinku wyjaśniamy, czym mierzy się szkody górnicze i dlaczego samo wrażenie „krzywego domu” nie wystarczy.