Szkody Górnicze a Odpowiedzialność Dewelopera: Weryfikacja Ryzyka Przed Zakupem Gruntu 

 

Planując inwestycję budowlaną na Górnym Śląsku, deweloperzy oraz właściciele nieruchomości często napotykają problem związany ze szkodami górniczymi. Poszkodowany, taki jak deweloper czy właściciel nieruchomości, ma prawo uzyskać odszkodowanie za szkody górnicze, a proces dochodzenia roszczeń obejmuje zgłoszenie szkody do zakładu górniczego, negocjacje (ugody, zawarcie ugody) oraz ewentualne postępowanie sądowe. Szkody górnicze to zniszczenia powstałe bezpośrednio na skutek działalności przedsiębiorstwa górniczego, w szczególności wydobycia węgla, które na Śląsku jest główną przyczyną takich szkód. Typowe zniszczenia powstałe to pęknięcia ścian, naruszenie konstrukcji, uszkodzenia instalacji wodociągowych, elektrycznych czy grzewczych, zniszczenia infrastruktury (dróg, chodników, kanalizacji) oraz negatywne konsekwencje dla budynków i środowiska, takie jak deformacje terenu, osiadanie gruntu czy zaburzenia stosunków wodnych. Dochodzenie roszczenia wymaga wykazania związku przyczynowego między działalnością górniczą a powstałą szkodą, przy czym odpowiedzialność przedsiębiorcy górniczego opiera się na zasadzie ryzyka – poszkodowany nie musi udowadniać winy, a jedynie związek przyczynowy. Przedawnienie roszczeń o naprawę szkód górniczych następuje po 5 latach od momentu dowiedzenia się o szkodzie (lub 3 lata, jeśli szkoda powstała przed 1 stycznia 2012 r.), a samo zgłoszenie szkody do kopalni nie przerywa biegu przedawnienia.

Dla deweloperów inwestujących na Górnym Śląsku, perspektywa szkód górniczych jest realnym wyzwaniem, które wymaga szczególnego podejścia. Aby uniknąć poważnych problemów prawnych i finansowych, kluczowe jest dokładne sprawdzenie stanu prawnego i geologicznego nieruchomości jeszcze przed jej zakupem. Po weryfikacji ryzyka należy pamiętać, że zgodnie z ustawą Prawo geologiczne i górnicze, obowiązek naprawienia szkód górniczych spoczywa na przedsiębiorcy prowadzącym zakład górniczy lub jego następcy prawnym, a w przypadku braku takiego podmiotu – odpowiedzialność przejmuje Skarb Państwa. W Kompensata Sp. z o.o. w Rudzie Śląskiej, Jastrzębiu Zdroju, Bytomiu, Rydułtowach, Imielinie, Bieruniu czy Radlinie pragniemy Państwu przedstawić, jak skutecznie zweryfikować ryzyko wystąpienia szkód górniczych oraz dlaczego taka weryfikacja jest podstawą odpowiedzialnego planowania inwestycji.

Naprawienie szkody górniczej może polegać na przywróceniu stanu poprzedniego (np. naprawę szkód górniczych, usunięcie pęknięć, wzmocnienie konstrukcji, naprawę instalacji) lub wypłacie odszkodowania pieniężnego – o formie naprawienia decyduje poszkodowany. Wysokość odszkodowania ustalana jest na podstawie kosztów naprawy, spadku wartości nieruchomości oraz opinii ekspertów, a w przypadku sporu – przez sąd. Poszkodowany ma prawo odwołać się od decyzji kopalni, jeśli ta odmówi wypłaty odszkodowania lub zaproponuje zbyt niską kwotę.

Zgłoszenie szkody do zakładu górniczego powinno być dokonane na piśmie, z dokładnym opisem uszkodzeń i wskazaniem przyczyny. Kopalnia ma ustawowy 30-dniowy termin na odpowiedź na zgłoszenie roszczenia. Jeśli nie udzieli odpowiedzi lub odmówi naprawienia szkody, poszkodowany może wszcząć postępowanie sądowe, jednak dopiero po wyczerpaniu postępowania ugodowego. W postępowaniu sądowym sąd ustala wysokość odszkodowania na podstawie zgromadzonych dowodów i opinii biegłych.

W Kompensata Sp. z o.o. posiadamy bogate doświadczenie w dochodzeniu roszczeń za szkody górnicze na terenie Śląska, szczególnie w kontekście szkód powstałych w wyniku wydobycia węgla. Stosujemy aktualne przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze, a także uwzględniamy zmiany wynikające z przepisów uchylonej ustawy, co pozwala skutecznie reprezentować interesy naszych klientów na każdym etapie postępowania.

 

 

 

Wstęp do szkód górniczych

Szkody górnicze to poważny problem, z którym muszą mierzyć się mieszkańcy i inwestorzy na terenach o bogatej tradycji przemysłu wydobywczego. Uszkodzenia powstałe w wyniku działalności górniczej mogą dotyczyć zarówno budynków mieszkalnych, jak i infrastruktury technicznej czy powierzchni gruntu. Zniszczenia te często prowadzą do utraty poczucia bezpieczeństwa oraz obniżenia wartości nieruchomości. Właściciele nieruchomości mają jednak prawo ubiegać się o odszkodowanie za szkody górnicze, które obejmuje zarówno naprawę szkód, jak i rekompensatę finansową za powstałe uszkodzenia. Odszkodowanie za szkody górnicze przysługuje każdemu, kto poniósł szkodę w wyniku działalności górniczej – niezależnie od tego, czy dotyczy to zniszczenia budynku, infrastruktury czy powierzchni terenu. Warto pamiętać, że skuteczne dochodzenie odszkodowania wymaga odpowiedniej wiedzy i wsparcia ekspertów, którzy pomogą w ocenie szkód i przeprowadzeniu całego procesu.

Prawo geologiczne i górnicze

Podstawą prawną odpowiedzialności za szkody górnicze jest ustawa Prawo geologiczne i górnicze. Zgodnie z jej przepisami, przedsiębiorca prowadzący ruch kopalni ponosi pełną odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez działalność górniczą. Odpowiedzialność ta obejmuje zarówno naprawę szkód, jak i wypłatę odszkodowania pieniężnego, jeśli przywrócenie stanu poprzedniego nie jest możliwe. W przypadku, gdy przedsiębiorca lub jego następca prawny nie istnieje, odpowiedzialność za szkody przejmuje Skarb Państwa. Prawo geologiczne i górnicze zostało skonstruowane w taki sposób, aby chronić interesy poszkodowanych i umożliwić im skuteczne dochodzenie roszczeń odszkodowawczych w sprawach związanych z eksploatacją górniczą. Dzięki temu osoby dotknięte szkodami górniczymi mają realną szansę na uzyskanie odszkodowania i naprawę powstałych zniszczeń.

Rodzaje szkód górniczych

Szkody górnicze mogą przybierać różne formy, w zależności od charakteru i intensywności działalności górniczej. Najczęściej są one wynikiem ruchu kopalni, eksploatacji górniczej, deformacji górotworu czy powstawania pustek poeksploatacyjnych. Do typowych szkód górniczych zalicza się pęknięcia ścian, uszkodzenia fundamentów, zniszczenia infrastruktury technicznej oraz osiadanie terenu. Szkody te mogą być również spowodowane przez działalność innych podmiotów, które wykonują czynności związane z działalnością górniczą – w takich przypadkach odpowiedzialność za powstałe zniszczenia ponosi podmiot, który je wywołał. Rozpoznanie rodzaju szkód górniczych jest kluczowe dla skutecznego ubiegania się o odszkodowanie, ponieważ pozwala precyzyjnie określić zakres odpowiedzialności i wysokość należnego odszkodowania. Właściwa identyfikacja szkód oraz ustalenie ich przyczyn to pierwszy krok do uzyskania rekompensaty i przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości.

 

 

 

Szkody górnicze w wyniku eksploatacji górniczej – jak sprawdzić, czy nieruchomość jest zagrożona?

Zanim deweloper zdecyduje się na zakup gruntu, musi dowiedzieć się, czy znajduje się on w obszarze narażonym na szkody górnicze.

Właściciel nieruchomości jest odpowiedzialny za zgłoszenie szkody do odpowiedniego zakładu górniczego. Zgłoszenie szkody górniczej należy dokonać na piśmie do kopalni odpowiedzialnej za działalność górniczą na danym terenie, opisując szczegółowo uszkodzenia i wskazując ich przyczynę. Samo zgłoszenie nie przerywa biegu przedawnienia roszczeń.

 

• Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego: To podstawowe źródło informacji. Wiele gmin w rejonach górniczych posiada szczegółowe plany, które wskazują obszary zagrożone wpływami eksploatacji.

• Kontakt z organem nadzoru górniczego: Można również skontaktować się bezpośrednio z organem nadzoru górniczego, który udzieli niezbędnych informacji o potencjalnym ryzyku wystąpienia szkód górniczych na danym terenie. Jeśli gmina nie posiada planu, decyzje wydawane są po uzgodnieniu z tym organem. Weryfikacja tego stanu jest kluczowa, aby uniknąć późniejszych komplikacji.

• Wizja lokalna i opinie: Dodatkowo warto przeprowadzić dokładną wizję lokalną terenu oraz zasięgnąć opinii lokalnych mieszkańców czy ekspertów, którzy mogą mieć wiedzę o wcześniejszych szkodach.

 

W przypadku ujawnienia szkody górniczej, kluczowe jest określenie momentu dowiedzenia się o szkodzie, tzw. dnia dowiedzenia lub dniem ujawnienia szkody. To właśnie od tego momentu liczy się bieg terminu przedawnienia roszczeń o naprawę szkód górniczych. Roszczenia z tytułu powstania szkód górniczych przedawniają się z upływem 5 lat od chwili dowiedzenia się o szkodzie, a jeśli szkoda powstała przed 1 stycznia 2012 roku – 3 lata od momentu dowiedzenia się o niej. Udokumentowanie daty dowiedzenia się o szkodzie jest istotne dla skutecznego dochodzenia roszczeń.